Sotah
Daf 27a
רִבִּי בּוּן בַּר חִייָה בָּעֵי. חֲמוֹתָהּ שֶׁאָֽמְרָה. אֲנִי רְאִיתִיהָ שֶׁנִּיטְמֵאת. [וְאַתְּ אָמַר. לֹא הָֽיְתָה שׁוֹתָה. וּבָא אַחֵר וְאָמַר אֲנִי רְאִיתִיהָ שֶׁנִּיטְמֵאת.] 27a מָה [הָיָה] בָא לְהֵעִיד. אִם לְהַשְׁקוֹתָהּ. כְּבָר נִרְאֵית שֶׁלֹּא לִשְׁתּוֹת. אֶלָּא לֹא בָא [אֶלָּא] לְהַפְסִידָהּ מִכְּתוּבָּתָהּ. שֶׁאֵין מַפְסִידִין מָמוֹן עַל פִּי עֵד אֶחָד. רִבִּי יוֹסֵי בָּעֵי. שָׁמַע מִן הָעוֹף הַפּוֹרֵחַ. אֲנִי רְאִיתִיהָ שֶׁנִּיטְמֵאת. אַתְּ אָמַר. לא הָֽיְתָה שׁוֹתָה. וּבָא אֶחָד וְאָמַר. אֲנִי רְאִיתִיהָ שֶׁנִּיטְמֵאת. מָה בָא לְהָעִיד. אִם לְחַשְׁקוֹתָהּ. כְּבָר נִרְאֵית שֶׁלֹּא [לִשְׁתּוֹת]. אֶלָּא לֹא בָא אֶלָּא לְהַפְסִידָהּ מִכְּתוּבָּתָהּ. שֶׁאֵין מַפְסִידִין מָמוֹן עַל פִּי עֵד אֶחָד.
Traduction
– R. Aboun b. Hiya demanda: si la belle-mère déclare avoir vu la femme se déshonorer (ce qui implique que la femme ne boira pas, sans perdre toutefois son droit au douaire), et qu’ensuite un témoin vient attester l’avoir vue se déshonorer, que résultera-t-il de son témoignage? On ne saurait la faire boire à ce moment, puisque par suite de l’accusation de la belle-mère la femme soupçonnée a été dispensée de l’épreuve; mais sera-t-il donné suite au but du témoin, qui est de faire perdre à la femme son douaire? Ou bien dira-t-on, comme il s’agit d’une question d’argent, qu’un seul témoignage ne suffit pas? De même R. Yossé demanda: si par ''le vol d’oiseau'' (par ouï-dire) le mari apprend que sa femme s’est rendue impure, on sait que la femme ne sera pas tenue de boire l’eau d’épreuve; mais si ensuite un témoin vient confirmer ce bruit de culpabilité, que résultera-t-il de ce témoignage? On ne saurait faire boire la femme à nouveau, puisque du fait de la première accusation vague, elle a été dispensée de l’épreuve; mais sera-t-il donné suite au but du témoin, qui est de faire perdre à la femme son douaire? Ou bien dira-t-on, comme il s’agit d’une question d’argent, qu’un seul témoignage ne suffit pas?
Pnei Moshe non traduit
חמותה שאמרה אני ראיתיה שניטמאת ובא א' ואמר ראיתיה שנטמאת גרסינן. כלומר מעתה דאמרת טעמא דנאמן עד אחד להפסידה מכתובתה הואיל וכשם שהוא נאמן בה לטמאותה שלא תשתה ולפיכך בעי ר' בון בכה''ג דבאת חמותה בתחילה והעידה עליה שנטמאת והיא אינה נאמנת עליה אלא שלא תשתה כדאמרינן במתני'. ואם אח''כ בא עוד אחד ואמר ראיתי' שנטמאת מאי אם נאמן עכשיו להפסידה כתובתה אי נימא הואיל ואין עדותו בא אלא להפסידה כתובתה דהרי כבר נראית שלא לשתות מעדות חמותה ואין מפסידין ממון ע''פ עד אחד או הואיל והאמינו התורה בה האמינו:
אם להשקותה. כלומר על השקאה שאנחנו עוסקין באשה זו שנסתרה בא להעיד שנטמאה ולא תשתה:
וכן ר' יוסי בעי כה''ג אם שמע מתחילה מעוף הפורח:
מִמַּה דְרִבִּי יוֹסֵי אָמַר. פְּלוֹנִי אָכַל חֵלֶב וְהִתְרוּ בוֹ אֵינוֹ לוֹקֶה. אָמַר לוֹ אֶחָד. חֵלֶב הוּא. וְהִתְרוּ בוֹ שְׁנַיִם. לוֹקֶה. וְעִיקָּר עֵידוּתוֹ לֹא בְעֵד אֶחָד הוּא. מִמַּה דְרִבִּי יוּדָה אוֹמֵר. פְּלוֹנִי נָזִיר וְנִיטְמָא. הִתְרִיתִּי בוֹ. אֵינוֹ לוֹקֶה. אָמַר לוֹ אֶחָד. נָזִיר אַתָּה. וְהָיָה נוֹהֵג בְּנְזִירוּת עַל פִּיו. שָׁתָה יַיִן וְנִיטְמָא לַמֵּתִים. הִתְרוּ בוֹ שְׁנַיִם. לוֹקֶה. וְעִיקָּר עֵידוּתוֹ לֹא בְעֵד אֶחָד הוּא. מִמַּה דְרִבִּי מָנָא אָמַר. פְּלֹנִית כּוֹהֶנֶת וְזִינָת. וּבָא עָלֶיהָ בַּעֲלָהּ הַכֹּהֵן וְהִתְרֵיתִי בָוֹ. [אֵינוֹ] לוֹקֶה. נִסְתְּרָה בִפְנֵי שְׁנַיִם. אָמַר אֶחָד. אֲנִי רְאִיתִיהָ שֶׁנִּיטְמֵאת. וּבָא עָלֶיהָ בַעֲלָהּ כֹּהֵן. הִתְרוּ בוֹ שְׁנַיִם. לוֹקֶה. עִיקָּר עֵידוּתוֹ לֹא בְעֵד אֶחָד הוּא.
Traduction
On peut répondre ainsi: Comme selon le dire de R. Yossé, si quelqu’un, ayant mangé de la graisse interdite, reçoit ensuite l’avertissement que c’est interdit, il ne subira pas la peine des coups de lanière pour faute commise par ignorance; mais si avant d’en manger, quelqu’un l’a prévenu, et qu’ensuite il a été averti de la pénalité qu’il encourt, il subira la peine des coups de lanière (195)Cf. J., (Nazir 8, 1) ( 57a). s’il lui arrive après cela d’en manger (par mégarde); de même ici, pour la question d’argent, le second témoignage subséquent produit un effet décisif. Cependant, puisque le point capital de l’attestation (de savoir que c’est de la graisse interdite) émane d’un seul, équivalent à deux, pourquoi n’est-ce pas de même au sujet de la femme soupçonnée? Comme R. Juda dit que si un tel, engagé au Naziréat par vœu, est devenu impur par négligence et a été averti par un témoin de se prémunir, il ne subira pas les coups de lanière pour cette négligence; mais si quelqu’un lui dit: ''je sais que tu es Nazir, et, en vertu de ton vœu, conduis-toi avec réserve,'' puis cet homme est averti de l’interdit par deux personnes, et boit pourtant du vin, ou se rend impur pour un mort, il subira la pénalité des coups. Or, le point essentiel du témoignage (la connaissance du vœu) n’émane-t-il pas d’un seul homme? C’est semblable à ce qu’à dit R. Mena: si un témoin affirme que la femme d’un cohen, s’étant prostituée, a cohabité avec son mari, qui est cohen, malgré l’avertissement donné au mari de n’avoir plus de relation avec elle, celui-ci subira la pénalité des coups (là aussi, un seul témoin suffit à condamner). De même, si deux témoins ont vu une femme s’enfermer avec un homme (ce qui lui a été défendu), dont l’un seul dit l’avoir vue se rendre impure, puis son mari cohen a cohabité avec elle, en dépit de l’avertissement qu’il a reçu des deux témoins, celui-ci subira la pénalité des coups; et pourtant le témoignage essentiel (d’avoir vu la femme s’enfermer avec un homme) émane d’un seul homme (cette constatation suffit en droit).
Pnei Moshe non traduit
ממה כו'. ופשיט לה הש''ס מהאי דאמר ר' יוסי באיסורא וה''נ בממונא כדלקמן:
והתריתי בו אינו לוקה. בעדות אחד אבל אם אמר לו אחד מתחילה שהוא חלב ונאמן הוא דקי''ל עד א' נאמן באיסורין כדאמר בבבלי פ' המדיר דף ע''ב מדכתי' וספרה לה לעצמה:
והתרו בו שנים. שלא לאכול זה החלב ואכל לוקה:
ועיקר עדותו לא בעד א' הוא. בתמיה דהרי אין אנו יודעין שהוא חלב אלא על פי עד א' ואפ''ה אמרינן הואיל והאמינה התורה עד א' באיסורין כשנים הוא וה''נ הואיל והאמינה התורה עד א' בסוטה. הוי כשנים ומפסידה כתובתה:
ממה דר' יודה. וכן אנו יכולין לפשוט זה הבעיא ממה דא' ר''י בנזיר בכה''ג וכן מדר' מנא לקמן דחשיבא עדות א' במקום שהאמינו תורה והויא זונה על פיו למילקי בעלה כהן אם בא עליה אח''כ:
נזיר אתה. ששמעתי ממך שנדרת בנזירות א''נ שאביך הדיר אותך בנזיר בפני:
פלנית כהנת. אשת כהן:
והתריתי בו אינו לוקה. עליה משום זונה:
Sotah
Daf 27b
משנה: 27b שֶׁהָיָה בַדִּין. וּמָה אִם עֵדוּת הָרִאשׁוֹנָה שֶׁאֵינָהּ אוֹסְרַתָּהּ אִיסּוּר עוֹלָם אֵינָהּ מִתְקַייֶמֶת בְּפָחוֹת מִשְּׁנַיִם עֵדוּת הָאַחֲרוֹנָה שֶׁאוֹסְרַתָּהּ אִיסּוּר עוֹלָם אֵינוֹ דִין שֶׁלֹּא תִתְקַייֵם בְּפָחוֹת מִשְּׁנַיִם. תַּלְמוּד לוֹמַר וְעֵד אֵין בָּהּ כָּל עֵדוּת שֶׁיֵּשׁ בָּהּ. קַל וָחוֹמֶר לְעֵדוּת הָרִאשׁוֹנָה מֵעַתָּה. וּמָה עֵדוּת הָאַחֲרוֹנָה שֶׁאוֹסְרַתָּהּ אִיסּוּר עוֹלָם הֲרֵי הִיא מִתְקַייֶמֶת בְּעֵד אֶחָד עֵדוּת הָרִאשׁוֹנָה שֶׁאֵינָהּ אוֹסְרַתָּהּ אִיסּוּר עוֹלָם אֵינוֹ דִין שֶׁתִּתְקַייֵם בְּעֵד אֶחָד. תַּלְמוּד לוֹמַר כִּי מָצָא בָהּ עֶרְוַת דָּבָר וּלְהַלָּן הוּא אוֹמֵר עַל פִּי שְׁנַיִם עֵדִים יָקוּם דָּבָר. מַה לְהַלָּן עַל פִּי שְׁנַיִם עֵדִים אַף כָּאן עַל פִּי שְׁנַיִם עֵדִים.
Traduction
En réalité, cette question (de ne pas tenir compte d’un seul témoignage) doit dépendre d’une règle d’a fortiori: si le premier témoignage accusateur, dont l’interdit qui s’en suit n’est pas éternel, n’est pas valable, à moins d’émaner de deux personnes; à plus forte raison le second témoignage (d’impureté formelle), qui a pour conséquence de provoquer un interdit éternel, devrait-il seulement subsister à la suite d’une double assertion. Aussi l’Ecriture dit (Nb 5, 13): et nul témoin ne parle contre elle; ce qui indique que tout témoignage contre elle (même seul) est valable. De là aussi on semble conclure un raisonnement a fortiori: si le dernier témoignage (le plus grave), qui entraîne un interdit éternel, subsiste par une seule assertion; à plus forte raison le premier témoignage, qui n’entraîne pas d’interdit éternel, devrait-il suffire pour valoir d’après l’assertion d’un seul. C’est pourquoi il est écrit (Dt 24, 1): Si l’on trouve en elle une action honteuse, et ailleurs il est dit (Dt19, 16): sur l’assertion de deux témoins, la parole subsistera; comme la ''parole'' dont il est question là devient seulement effective après une double assertion, de même ici il faut deux témoins.
Pnei Moshe non traduit
מתני' שהיה בדין. שלא יהא נאמן בה עד אחד אם לא מגזרת הכתוב:
עדות הראשונה. סתירה שאין אוסרה איסור עולם אלא עד שתשתה:
אינה מתקיימת בפחות משנים. כדבעינן למימר במתניתין דלקמן מג''ש ורבי יהושע היא:
עדות האחרונה. טומאה:
כל עדות שיש בה. נאמן בה כדדריש לה ר' ישמעאל לעיל:
Textes partiellement reproduits, avec autorisation, et modifications, depuis les sites de Torat Emet Online et de Sefaria.
Traduction du Tanakh du Rabbinat depuis le site Wiki source